Türkiye’de çocuk ve ergenlerde sigara bağımlılığıyla mücadele amacıyla Sağlık Bakanlığı yeni adımlar atmaya devam ediyor. Bu kapsamda, 12-18 yaş grubu gençler için geliştirilmiş özel poliklinikler hizmete alındı. Bu yenilik, gençlerin gelişimsel özellikleri dikkate alınarak, bağımlılık davranışlarının erken aşamada önlenmesine büyük katkı sağlayacak konumda. Ergenlik dönemi, merak ve sosyalleşme isteğiyle pek çok riskli davranışa açık bir dönem olup, maalesef tütün ve nikotin ürünlerinin dolaylı ya da doğrudan tanıtımı da bu süreçte önemli bir etken olarak öne çıkıyor. Dijital platformlar ve sosyal medya aracılığıyla gençlerin erişimine kolayca ulaşan bu ürünler, yanlış risk algısı oluşturarak bağımlılığın temellerinin atılmasına yol açabiliyor. Bu nedenle, gençler üzerinde sigara ve diğer bağımlılık yapan maddelerin uzak durması adına erken ve bütüncül müdahaleler oldukça kritik.
Uzmanlar, ergenlik döneminin beyin gelişimi açısından büyük önem taşıdığını ve nikotin tüketiminin bu dönemde dikkat, öğrenme ve hafıza fonksiyonlarını olumsuz etkilediğini ifade ediyor. Gelişimsel olarak hassas olan bu yaş grubunda nikotin bağımlılığı, ilerleyen yaşlarda alkol ve diğer uyuşturucu maddelere yönelimi arttırabiliyor. Bu nedenle, 18 yaş altında bulunan bireylerin sigara ve tütün ürünleri kullanımlarını önlemek amacıyla uygulanan müdahaleler, sadece bağımlılığın önlenmesiyle sınırlı kalmıyor; aynı zamanda gençlerin tüm bağımlılıklara karşı direnç geliştirmesine de katkı sağlıyor. Bu bağlamda, aile katılımı, motivasyonel görüşme yöntemleri ve psikososyal destek gibi multidisipliner yaklaşımlar, ergen bağımlılığıyla mücadelede temel stratejiler arasında yer alıyor.
Sağlık Bakanlığı, bu alandaki çalışmaları genişleterek, ‘Adolesan Sigara Bırakma Poliklinikleri’ adıyla yeni bir hizmet ağı kurdu. Bu polikliniklerde, ergenlerin gelişim özellikleri göz önünde bulundurularak, bilimsel temellere dayalı danışmanlık ve tedavi programları sunuluyor. Ayrıca, ihtiyaç duyan çocuk ve ergenler için ruh sağlığı uzmanları, psikologlar ve sosyal hizmet uzmanları gibi çeşitli disiplinlerin iş birliği sağlanarak, gençlerin psikososyal ihtiyaçlarına uygun destek veriliyor. Bu girişimle hedeflenen, gençlerin erken dönemde tütün kullanımını kesmeleri ve nikotin bağımlılığının kronik hale gelmesini engellemeleri sayesinde, sağlık yükünün azaltılması ve daha sağlıklı nesillerin yetiştirilmesi sağlanıyor. Bakanlık, aynı zamanda hekimlere yönelik rehberler hazırlayarak, nitelikli ve etkili tedavi uygulamalarını teşvik ediyor. Haziran 2026 itibarıyla, ülke genelinde toplam 7 merkezde faaliyet gösteren bu polikliniklerin sayısının artırılması ve tüm ilde erişilebilir hale getirilmesi planlanıyor. Ayrıca, şu anki uygulamalar çerçevesinde, Türkiye genelinde yaklaşık 1.600 sigara bırakma polikliniği vatandaşlara hizmet veriyor ve bu sayı her geçen gün büyüyor.
